Chào chị Mai, bé mới vào lớp 1 ở Úc mà còn ngại giao tiếp và theo bài chậm hơn các bạn là điều khá thường gặp, đặc biệt với trẻ mới làm quen môi trường tiếng Anh, cách học mới và bạn bè mới. Phụ huynh Việt mình thường lo con “thua kém”, nhưng ở độ tuổi này điều quan trọng nhất là giúp con cảm thấy an toàn, tự tin và có thói quen học đều đặn, hơn là ép con phải bắt kịp ngay lập tức.

Trước hết, chị nên chủ động trao đổi với giáo viên chủ nhiệm. Ở Úc, giáo viên thường rất quen với việc hỗ trợ học sinh có nền tảng ngôn ngữ khác nhau. Chị có thể hỏi cô/thầy rằng: con đang chậm ở phần nào, đọc hiểu, viết, nghe hướng dẫn, toán hay giao tiếp; nhà trường có chương trình hỗ trợ tiếng Anh cho học sinh dùng tiếng Anh như ngôn ngữ bổ sung không; và phụ huynh nên luyện gì ở nhà mỗi tuần. Nhiều trường có hỗ trợ EAL/D hoặc các chương trình can thiệp sớm về đọc, viết, phát âm. Nếu chị chưa tự tin tiếng Anh, có thể hỏi trường về thông dịch viên hoặc nhờ người thân hỗ trợ khi họp phụ huynh.

Về học ở nhà, chị nên tạo lịch học ngắn nhưng đều. Với bé lớp 1, mỗi lần học khoảng 10-15 phút là đủ, chia thành các hoạt động nhẹ như đọc truyện tranh tiếng Anh, luyện từ vựng theo chủ đề ở trường, đếm số, viết chữ, hoặc chơi trò ghép âm. Tránh bắt con ngồi quá lâu vì bé dễ sợ học. Mỗi ngày chỉ cần một mục tiêu nhỏ, ví dụ “hôm nay mình đọc 5 từ mới” hoặc “mình kể lại 1 câu chuyện bằng 3 câu đơn giản”. Khi con làm được, hãy khen cụ thể: “Mẹ thấy con đã dám đọc to hơn hôm qua”, thay vì chỉ nói “giỏi quá”.

Chị cũng đừng vội bỏ tiếng Việt ở nhà. Nhiều phụ huynh nghĩ phải nói tiếng Anh hoàn toàn thì con mới nhanh tiến bộ, nhưng thực tế trẻ có nền tảng ngôn ngữ mẹ đẻ tốt thường học ngôn ngữ thứ hai tốt hơn. Chị có thể đọc truyện tiếng Việt, hỏi con kể lại chuyện trong ngày bằng tiếng Việt, rồi thêm vài từ tiếng Anh liên quan. Ví dụ: “Hôm nay con chơi với friend nào?”, “Con ăn lunch có ngon không?”. Cách này giúp con không bị áp lực mà vẫn tăng vốn từ tự nhiên.

Để con hòa nhập, chị có thể giúp con tập các câu giao tiếp ngắn dùng hằng ngày ở trường, chẳng hạn: “Can I play?”, “I need help”, “I don’t understand”, “Can you say that again?”, “My name is…”. Chị có thể đóng vai cô giáo, bạn học với con ở nhà để con tập nói trong môi trường an toàn. Nếu bé ngại, đừng ép bé phải nói nhiều ngay. Mục tiêu ban đầu là bé dám chào, dám hỏi, dám xin giúp đỡ. Khi con có một vài câu “cứu nguy”, bé sẽ bớt sợ hơn trong lớp.

Chị nên khuyến khích con tham gia hoạt động ngoài giờ như thư viện địa phương, lớp thể thao, vẽ, nhạc, bơi hoặc playgroup phù hợp độ tuổi. Những môi trường này ít áp lực điểm số, giúp con kết bạn và nghe tiếng Anh tự nhiên. Thư viện ở Úc thường có các buổi đọc truyện miễn phí cho trẻ em, rất tốt cho bé mới học tiếng Anh. Chị cũng có thể hỏi trường về buddy system, tức là sắp xếp một bạn trong lớp hỗ trợ bé lúc ra chơi hoặc trong hoạt động nhóm.

Nếu chị cần tìm thêm lớp dạy kèm, trung tâm giữ trẻ hoặc dịch vụ hỗ trợ học tập trong cộng đồng, có thể tham khảo mục trường dạy kèm và trung tâm giữ trẻ. Ngoài ra, chuyên mục chia sẻ kinh nghiệm cũng có thể hữu ích cho phụ huynh mới ổn định cuộc sống tại Úc.

Về nguồn thông tin chính thống, chị có thể xem trang của Bộ Giáo dục Úc tại Department of Education. Ngoài ra, trang Raising Children Network có nhiều bài viết dễ hiểu về phát triển cảm xúc, giao tiếp, học tập và hành vi của trẻ em tại Úc.

Nếu sau vài tháng con vẫn rất lo lắng, thường xuyên khóc khi đi học, không hiểu hướng dẫn cơ bản, hoặc cô giáo cũng nhận thấy con gặp khó khăn rõ rệt, chị nên xin một buổi trao đổi kỹ hơn với giáo viên, learning support teacher hoặc wellbeing coordinator của trường. Việc đánh giá sớm không có nghĩa là con “có vấn đề”, mà là để tìm đúng cách hỗ trợ con. Ở Úc, trường học thường có quy trình hỗ trợ từng bước cho trẻ cần thêm thời gian.

Chị cũng có thể tham gia cộng đồng phụ huynh và người Việt tại Úc để hỏi kinh nghiệm thực tế, ví dụ nhóm Người Việt Tại Úc. Khi hỏi trong nhóm, chị nên nêu rõ tiểu bang, lớp của bé và khó khăn cụ thể để nhận gợi ý phù hợp hơn.

Tóm lại, chị hãy đi theo 4 hướng: phối hợp chặt với giáo viên, học ngắn đều ở nhà, tạo cơ hội giao tiếp nhẹ nhàng, và củng cố sự tự tin cho con. Bé lớp 1 còn rất nhỏ, chỉ cần được hỗ trợ đúng cách và không bị so sánh quá nhiều, con thường sẽ tiến bộ dần qua từng học kỳ.

Lưu ý: Nội dung trả lời chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên từ chuyên gia. Để có thông tin chính xác và phù hợp nhất với tình huống của bạn, hãy liên hệ với chuyên gia hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.