Chào anh Nguyễn Minh Khôi, vợ chồng anh mới chuyển đến Melbourne và muốn thuê căn hộ gần ga tàu là lựa chọn rất thực tế, nhất là nếu đi làm bằng public transport. Trước khi ký hợp đồng thuê nhà, anh chị nên kiểm tra kỹ cả căn hộ, khu vực xung quanh, điều khoản thuê và các khoản tiền phải trả để tránh rắc rối về sau.

Trước hết, hãy kiểm tra vị trí thực tế so với ga tàu. Đừng chỉ dựa vào quảng cáo ghi “gần station” vì có nơi nhìn trên bản đồ thì gần nhưng đường đi bộ lại vòng, tối, dốc hoặc phải băng qua đường lớn. Anh chị nên thử đi bộ từ căn hộ ra ga vào giờ đi làm buổi sáng và giờ về buổi tối nếu có thể. Có thể kiểm tra tuyến tàu, tram, bus và thời gian di chuyển trên trang Public Transport Victoria tại ptv.vic.gov.au. Nếu nhà gần ga lớn, cũng nên để ý tiếng ồn tàu, loa thông báo, bãi đậu xe, quán bar hoặc khu đông người vào cuối tuần.

Về căn hộ, khi đi inspection anh chị nên kiểm tra thật chậm và chụp ảnh lại. Những điểm quan trọng gồm: tường và trần có vết nứt, ẩm mốc hay thấm nước không; cửa sổ có đóng kín, có lưới chống côn trùng, rèm và khóa an toàn không; máy sưởi, điều hòa, bếp, lò nướng, máy hút mùi, máy rửa chén nếu có hoạt động tốt không; vòi nước, toilet, shower có rò rỉ hay thoát nước chậm không. Melbourne mùa đông khá lạnh nên hệ thống heating rất quan trọng, anh chị nên hỏi rõ loại heating, chi phí điện/gas ước tính và căn hộ có đủ cách nhiệt không.

Nếu là apartment trong building, cần hỏi thêm về thang máy, intercom, chỗ đổ rác, bãi đậu xe, storage cage, khu vực để xe đạp và quy định của owners corporation. Nếu anh chị có xe hơi, hãy kiểm tra parking có nằm trong hợp đồng không, có đúng số ô không, là secure parking hay street parking. Đừng mặc định căn hộ nào cũng có chỗ đậu xe, vì nhiều apartment gần ga ở Melbourne không kèm parking.

Trước khi ký lease, anh chị nên đọc kỹ hợp đồng thuê, thường gọi là Residential Rental Agreement. Ở Victoria, thông tin chính thức về quyền và nghĩa vụ của người thuê nhà có trên Consumer Affairs Victoria tại consumer.vic.gov.au/housing/renting. Anh chị nên kiểm tra các điểm như: thời hạn thuê là 6 tháng, 12 tháng hay periodic; tiền thuê trả theo tuần, fortnight hay tháng; ngày bắt đầu thuê; điều kiện tăng tiền thuê; điều khoản chấm dứt hợp đồng; có được nuôi thú cưng không; có được sublet hay cho người khác ở chung không; trách nhiệm bảo trì thuộc về ai.

Một phần rất quan trọng là bond. Ở Victoria, bond thường phải được nộp cho Residential Tenancies Bond Authority, không nên chuyển bond trực tiếp cho cá nhân mà không có giấy tờ rõ ràng. Anh chị có thể xem thông tin chính thức tại rentalbonds.vic.gov.au. Khi nhận nhà, anh chị cần có condition report. Hãy ghi lại mọi lỗi nhỏ như vết trầy sàn, vết bẩn thảm, vết nứt tường, đồ điện không hoạt động, mốc trong phòng tắm… và gửi lại đúng thời hạn. Nên chụp ảnh, quay video có ngày tháng để bảo vệ mình khi kết thúc thuê và lấy lại bond.

Về chi phí, ngoài tiền thuê, anh chị nên hỏi rõ những khoản nào đã bao gồm và khoản nào phải tự trả. Thông thường người thuê trả điện, gas, internet; nước có thể tùy trường hợp và tùy căn hộ có đồng hồ riêng hay không. Nếu building có embedded network cho điện/gas/internet, anh chị nên hỏi trước vì đôi khi lựa chọn nhà cung cấp bị giới hạn. Ngoài ra, nếu căn hộ furnished, cần có danh sách đồ đạc đi kèm và tình trạng từng món.

Anh chị cũng nên kiểm tra độ an toàn và tiện ích của khu vực. Gần ga rất tiện nhưng nên quan sát vào buổi tối: đèn đường có sáng không, đường về nhà có vắng không, cửa vào building có secure không, có camera hoặc intercom không. Nếu có thể, hỏi cư dân trong building về tiếng ồn, an ninh, tình trạng thang máy và phản hồi của agent/landlord khi cần sửa chữa.

Nếu đang tìm thêm lựa chọn nhà thuê từ cộng đồng người Việt, anh chị có thể xem mục cho thuê nhà, unit và apartment hoặc đăng nhu cầu tại cần tìm phòng, tìm nhà cho thuê. Ngoài ra, các nhóm cộng đồng như Tìm Nhà - Phòng cho thuê ở Melbourne và Nhà Ở tại Úc cũng có thể hữu ích, nhưng anh chị vẫn nên kiểm tra kỹ thông tin, không chuyển tiền giữ chỗ khi chưa xem nhà hoặc chưa xác minh người cho thuê/agent.

Tóm lại, trước khi ký hợp đồng, anh chị nên kiểm tra 5 nhóm chính: vị trí và đường ra ga; tình trạng căn hộ; điều khoản lease; bond và condition report; chi phí phát sinh và an toàn khu vực. Nếu có điểm nào chưa rõ, hãy hỏi agent bằng email để có bằng chứng bằng văn bản. Đừng ngại yêu cầu sửa chữa trước khi ký hoặc ghi điều kiện sửa chữa vào hợp đồng nếu hai bên đã thống nhất.

Lưu ý: Nội dung trả lời chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên từ chuyên gia. Để có thông tin chính xác và phù hợp nhất với tình huống của bạn, hãy liên hệ với chuyên gia hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.