Úc thiếu nhân lực gần 280 nghề: Cơ hội việc làm cho người Việt

Thị trường lao động Úc đang hạ nhiệt so với giai đoạn thiếu nhân lực cao điểm, nhưng nhu cầu tuyển dụng trong nhiều ngành thiết yếu vẫn rất lớn. Dữ liệu của Jobs and Skills Australia cho thấy 279 nghề trên toàn quốc đang thiếu lao động, tương đương khoảng 27% tổng số nghề được đánh giá. Đây là thông tin đáng chú ý đối với người Việt đang sinh sống tại Úc, du học sinh lựa chọn ngành học và những người có kế hoạch phát triển nghề nghiệp lâu dài tại quốc gia này.

Tuy nhiên, danh sách nghề thiếu hụt cần được hiểu đúng. Một nghề được xác định thiếu nhân lực không có nghĩa mọi ứng viên đều dễ dàng tìm được việc, được doanh nghiệp bảo lãnh hoặc đủ điều kiện xin visa. Cơ hội thực tế còn phụ thuộc vào địa phương, trình độ, kinh nghiệm, tiếng Anh, quyền làm việc và giấy phép hành nghề của từng người.

Úc đang thiếu nhân lực ở 279 nghề

Theo báo cáo được SBS dẫn lại từ Jobs and Skills Australia, 279 nghề đang rơi vào tình trạng thiếu nhân lực trên phạm vi toàn quốc. Tỷ lệ này đã giảm so với mức đỉnh 36% được ghi nhận vào năm 2023, nhưng doanh nghiệp Úc vẫn gặp khó khăn khi tuyển người cho nhiều vị trí quan trọng.

Danh sách có thêm 28 nghề mới chuyển sang trạng thái thiếu hụt, trải rộng từ y tế, khoa học và dịch vụ chuyên môn đến kỹ thuật thủ công và vận hành. Một số nghề đáng chú ý gồm nhân giống ngựa, trị liệu tâm lý và thiết kế cảnh quan. Tại các khu vực regional, nhu cầu còn xuất hiện ở những vị trí đặc thù như cố vấn dịch vụ sinh viên và chuyên viên sinh lý vận động.

Đáng lưu ý, 127 nghề đã liên tục thiếu lao động từ năm 2021. Điều này cho thấy tình trạng thiếu người trong nhiều lĩnh vực không chỉ là biến động tuyển dụng tạm thời mà còn phản ánh vấn đề mang tính cơ cấu. Người đọc có thể theo dõi thêm thông tin trong chuyên mục thị trường việc làm tại Úc.

Ảnh minh họa: Lao động trong các ngành nghề thiết yếu tại Úc

Những nhóm nghề nào đang có nhu cầu cao?

Tình trạng thiếu nhân lực tập trung rõ rệt ở các nhóm nghề chuyên môn cao và nghề đòi hỏi kỹ năng thực hành. Dưới đây là những lĩnh vực nổi bật mà người Việt có thể tham khảo khi xây dựng kế hoạch học tập hoặc chuyển đổi nghề nghiệp.

Y tế và chăm sóc sức khỏe

Y tế tiếp tục là một trong những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực bền vững nhất tại Úc. Các vị trí thường có nhu cầu gồm điều dưỡng, hộ sinh, chuyên gia tâm lý, chuyên viên vật lý trị liệu, trị liệu nghề nghiệp, trị liệu ngôn ngữ, chăm sóc bàn chân và sinh lý vận động. Một số địa phương cũng cần thêm bác sĩ chuyên khoa và nhân sự chăm sóc dài hạn.

Cơ hội trong ngành y tế tương đối lớn, nhưng rào cản gia nhập cũng cao. Nhiều nghề yêu cầu đăng ký với cơ quan chuyên môn như Australian Health Practitioner Regulation Agency. Người có bằng cấp từ Việt Nam thường phải trải qua quá trình đánh giá, chứng minh năng lực tiếng Anh, học bổ sung hoặc thực hành có giám sát.

Xây dựng và các nghề thợ lành nghề

Nhóm kỹ thuật viên và thợ thủ công lành nghề chiếm tỷ trọng đáng kể trong danh sách thiếu hụt. Những nghề tiêu biểu gồm thợ mộc, thợ điện, thợ ống nước, thợ lợp mái, thợ xây, thợ hàn, thợ lắp đặt thiết bị gas, thợ máy ô tô và kỹ thuật viên bảo trì máy móc.

Đây có thể là hướng đi phù hợp với người Việt có kinh nghiệm thực hành. Dù vậy, nhiều công việc thuộc nhóm nghề có giấy phép. Kinh nghiệm hoặc chứng chỉ tại Việt Nam có thể cần được đánh giá, bổ sung đào tạo hoặc kiểm tra tay nghề trước khi ứng viên được làm việc độc lập. Người đang tìm cơ hội có thể tham khảo mục việc làm nghề xây dựng tại Úc và đối chiếu yêu cầu của từng nhà tuyển dụng.

Kỹ thuật, khai khoáng và công nghiệp

Nhu cầu vẫn đáng kể đối với kỹ sư mỏ, kỹ sư điện, kỹ sư cơ khí, kỹ sư xây dựng, kỹ sư công nghiệp, kỹ thuật viên kỹ thuật và nhân viên vận hành máy móc. Việc làm trong lĩnh vực khai khoáng và công nghiệp thường tập trung tại Western Australia, Queensland, South Australia hoặc những khu vực xa đô thị.

Một số vị trí có thu nhập hấp dẫn nhưng đi kèm yêu cầu làm ca dài, di chuyển nhiều hoặc làm việc theo mô hình fly-in fly-out. Vì vậy, ứng viên nên cân nhắc sức khỏe, thời gian xa gia đình và chi phí sinh hoạt thay vì chỉ nhìn vào mức lương được quảng cáo.

Giáo dục và chăm sóc trẻ nhỏ

Giáo dục mầm non là lĩnh vực thiếu nhân lực kéo dài tại Úc. Nhu cầu có thể xuất hiện ở giáo viên mầm non, nhân viên giáo dục và chăm sóc trẻ, giáo viên tại một số môn học hoặc địa phương, cùng các vị trí hỗ trợ giáo dục.

Người học cần phân biệt giáo viên mầm non với nhân viên chăm sóc trẻ, bởi hai nhóm có yêu cầu khác nhau về bằng cấp, trách nhiệm và cơ quan đánh giá chuyên môn. Trước khi đăng ký khóa học, du học sinh nên kiểm tra chương trình có được công nhận hay không và có bao gồm kỳ thực tập bắt buộc hay không.

Vì sao doanh nghiệp Úc vẫn khó tuyển người?

Jobs and Skills Australia xác định ba vấn đề chính gồm nguồn cung lao động hạn chế, ứng viên chưa đáp ứng đúng yêu cầu công việc và doanh nghiệp không giữ chân được nhân viên. Trung bình, một vị trí thuộc nhóm thiếu hụt chỉ nhận được khoảng 6 hồ sơ từ ứng viên đủ trình độ và khoảng 3 người được đánh giá thực sự phù hợp. Trong khi đó, nghề không thiếu lao động có trung bình khoảng 13 ứng viên đủ điều kiện và 6 người phù hợp.

Khoảng cách này có thể xuất phát từ việc ứng viên thiếu kinh nghiệm thực tế, tiếng Anh chuyên môn, giấy phép, kỹ năng sử dụng thiết bị hoặc khả năng làm ca. Ở chiều ngược lại, người lao động có thể rời ngành do khối lượng công việc lớn, lịch làm bất lợi, thiếu cơ hội thăng tiến, chi phí nhà ở cao hoặc kiệt sức nghề nghiệp.

Giáo sư Larissa Bamberry, chuyên gia về việc làm tại Đại học Charles Sturt, nhận định vấn đề tuyển dụng thường là sự kết hợp giữa thiếu người, thiếu lao động được đào tạo phù hợp và khó giữ nhân sự. Do đó, doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ hơn với TAFE và các trường đại học để chương trình đào tạo bám sát nhu cầu của từng địa phương.

Vì sao khu vực regional thiếu người nghiêm trọng hơn?

Khu vực regional thường gặp khó khăn trong cả việc thu hút lẫn giữ chân lao động. Nguyên nhân có thể gồm thiếu nhà ở phù hợp, ít phương tiện công cộng, khoảng cách xa gia đình, hạn chế về dịch vụ y tế và giáo dục, ít cơ hội nghề nghiệp cho người đi cùng, hoặc công việc yêu cầu trực ngoài giờ.

Do đó, một nghề có thể không thiếu tại Sydney, Melbourne hoặc Brisbane nhưng lại cần người tại một địa phương regional. Trước khi chuyển nơi ở, ứng viên nên tính toán tiền thuê nhà, chi phí mua xe, khoảng cách đi làm, dịch vụ chăm sóc trẻ và khả năng tìm việc của vợ hoặc chồng.

Cơ hội thực tế dành cho người Việt tại Úc

Người Việt đang sinh sống tại Úc sẽ có lợi thế nếu có quyền làm việc không hạn chế, kinh nghiệm địa phương, bằng lái xe, khả năng giao tiếp tiếng Anh và sự sẵn sàng làm việc tại regional. Thay vì bắt đầu lại hoàn toàn, nhiều người có thể nâng cấp bằng cấp, lấy giấy phép nghề hoặc hoàn thành chứng chỉ TAFE để chuyển kinh nghiệm sẵn có thành năng lực được công nhận tại Úc.

Du học sinh có thể cân nhắc các lĩnh vực như nursing, giáo dục mầm non, engineering, xây dựng, cơ khí ô tô, allied health và khoa học ứng dụng. Tuy nhiên, không nên chọn ngành chỉ vì nghe nói “dễ định cư”. Nhu cầu tuyển dụng, danh sách nghề và điều kiện visa có thể thay đổi trước thời điểm tốt nghiệp.

Để tìm cơ hội phù hợp, độc giả có thể xem các tin đăng tại chuyên mục việc làm tại Úc. Cộng đồng cũng có thể tham khảo trang Facebook Việc làm tại Úc hoặc nhóm VDS việc làm, nhà ở và dịch vụ tại Úc. Khi liên hệ qua mạng xã hội, người tìm việc cần kiểm tra kỹ doanh nghiệp, hợp đồng, mức lương và tuyệt đối thận trọng với yêu cầu chuyển tiền trước.

Danh sách nghề thiếu hụt không bảo đảm visa

Occupation Shortage List của Jobs and Skills Australia là công cụ phản ánh thị trường lao động, không phải danh sách tự động cấp quyền xin visa. Việc một nghề đang thiếu người không bảo đảm ứng viên được doanh nghiệp bảo lãnh, được bang đề cử, miễn đánh giá kỹ năng hoặc có thường trú nhân.

Người có mục tiêu di trú cần kiểm tra riêng mã nghề, nhiệm vụ thực tế, cơ quan đánh giá kỹ năng, yêu cầu kinh nghiệm, trình độ tiếng Anh, giới hạn tuổi, mức lương và tiêu chí của từng loại visa. Thông tin chính thức về các diện làm việc và bảo lãnh được công bố trên website của Bộ Nội vụ Úc.

Cách kiểm tra một nghề trước khi đầu tư

Trước khi đóng học phí, chuyển ngành hoặc chuyển đến regional, người lao động nên thực hiện các bước sau:

• Xác định đúng mã nghề và đối chiếu nhiệm vụ thực tế.
• Kiểm tra nghề thiếu trên toàn quốc hay chỉ ở một số bang hoặc khu vực regional.
• Khảo sát nhiều tin tuyển dụng để so sánh kinh nghiệm, giấy phép và mức lương.
• Xác định cơ quan đánh giá kỹ năng và yêu cầu đăng ký hành nghề.
• Kiểm tra điều kiện visa, đề cử của bang và quyền làm việc.
• Tính toán học phí, chi phí sinh hoạt, phương tiện di chuyển và thời gian hoàn tất giấy phép.
• Chuẩn bị phương án nghề nghiệp dự phòng nếu chính sách hoặc nhu cầu thị trường thay đổi.

Nhìn chung, 279 nghề thiếu nhân lực là tín hiệu tích cực nhưng không phải tấm vé bảo đảm việc làm hoặc định cư. Cơ hội tốt nhất thuộc về những người lựa chọn đúng nghề tại đúng địa phương, có kỹ năng đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp, hoàn tất giấy phép cần thiết và sử dụng tiếng Anh hiệu quả trong môi trường chuyên môn. Với sự chuẩn bị thực tế, các lĩnh vực y tế, giáo dục mầm non, kỹ thuật, xây dựng và nghề thợ lành nghề vẫn có thể mở ra hướng phát triển bền vững cho cộng đồng người Việt tại Úc.

Nguồn tham khảo: SBS và Jobs and Skills Australia. Danh sách nghề thiếu hụt và chính sách visa được cập nhật độc lập; độc giả nên kiểm tra ngày hiệu lực trước khi đưa ra quyết định.